Umowa agencyjna a B2B dla handlowca, co wybrać
Firma, która zatrudnia handlowców jako przedsiębiorców, wybiera zwykle między umową agencyjną a umową B2B o świadczenie usług. Obie opierają się na prowizji, ale dają inne obowiązki i inną ochronę. Ten tekst pokazuje różnice i to, na co patrzy kontrola, zanim zdecydujesz, który wzór położyć przed handlowcem.
Najkrótsza odpowiedź
Umowa agencyjna pasuje, gdy handlowiec stale pośredniczy w zawieraniu umów w imieniu firmy i jest rozliczany prowizją. Umowa B2B o świadczenie usług pasuje, gdy firma kupuje od handlowca wynik sprzedażowy w szerszym zakresie, na przykład połączenie prowizji z ryczałtem za prospecting. W obu przypadkach o bezpieczeństwie decyduje to, jak współpraca wygląda na co dzień, a nie tytuł dokumentu.
Na czym polega umowa agencyjna
Pośrednictwo i prowizja
Agent stale pośredniczy w zawieraniu umów dla zleceniodawcy albo zawiera je w jego imieniu, a wynagrodzeniem jest prowizja. To model uregulowany w Kodeksie cywilnym, więc wiele kwestii ma ustawowe ramy, na przykład moment, w którym prowizja się należy.
Obowiązki po zakończeniu współpracy
Przy umowie agencyjnej trzeba przewidzieć rozliczenie transakcji zawartych w trakcie współpracy i ewentualne świadczenia po jej zakończeniu. Brak jasnych zapisów to najczęstsze źródło sporów z byłymi handlowcami.
Na czym polega B2B z handlowcem
Usługa sprzedażowa o dowolnym kształcie
Umowa o świadczenie usług pozwala opisać zakres szerzej niż samo pośrednictwo: pozyskiwanie leadów, prezentacje, negocjacje, obsługę kluczowych klientów. Wynagrodzenie może łączyć prowizję z ryczałtem za zakres, co stabilizuje dochód handlowca i bywa warunkiem, żeby w ogóle zgodził się na działalność gospodarczą.
Elastyczność kosztem odpowiedzialności za zapisy
Brak gotowych ram ustawowych oznacza, że wszystko trzeba napisać samemu: rezultat, zasady rozliczeń, poufność i zakończenie współpracy. Pomaga wzorzec z listą kontrolną, na przykład umowa B2B dla handlowca albo ogólny dokument umowy o świadczenie usług.
Porównanie w praktyce
Wynagrodzenie
Agencyjna: prowizja jest rdzeniem. B2B: prowizja, ryczałt albo oba, zależnie od ustaleń. Jeśli firma chce płacić stałą kwotę niezależną od efektu, B2B jest wygodniejsze, ale właśnie stała kwota bez rezultatu jest sygnałem etatu.
Zakres działania
Agencyjna ogranicza się do pośrednictwa. B2B obejmuje także czynności wokół sprzedaży, choć im więcej codziennych obowiązków narzucasz, tym bliżej do podporządkowania.
Zakaz konkurencji i wyłączność
W obu formach możliwe, ale ograniczony czasem i zakresem zakaz konkurencji jest bezpieczniejszy niż pełna wyłączność. Przy wyłączności bez rekompensaty rośnie ryzyko, że współpraca zostanie uznana za stosunek pracy.
Ryzyko PIP przy obu formach
Praktyka wygrywa z nazwą
Inspektor patrzy na rzeczywiste wykonywanie pracy: czy handlowiec ma stałe godziny, czy codziennie raportuje, czy podlega poleceniom kierownika sprzedaży i czy korzysta z firmowego sprzętu. Te same sygnały obciążają agenta i kontraktora B2B. Kontekst zmian w kontrolach opisuje artykuł o reformie PIP 2026.
Kiedy etat jest uczciwszym wyborem
Jeśli handlowiec ma pracować pod kierownictwem, w stałych godzinach i według scenariuszy firmy, etat jest rozwiązaniem uczciwszym i bezpieczniejszym. Wtedy planowanie czasu pracy zgodnie z Kodeksem pracy ułatwi grafik pracy zgodny z przepisami, zamiast ukrywania etatu pod B2B.
Jak wybrać i zapisać
Trzy pytania przed wyborem
Czy handlowiec zawiera umowy w imieniu firmy? Czy ma pracować dla innych podmiotów? Czy jego dochód ma zależeć od wyniku? Trzy odpowiedzi „tak" wskazują agencyjną albo B2B z prowizją, a trzy „nie" zwykle etat.
Sprawdź zapisy przed podpisem
Niezależnie od formy wklej projekt umowy do oceny, popraw wskazane zapisy i zachowaj historię zmian w rejestrze. Zmiany stawek i planów zapisuj w aneksie do umowy B2B, a pełną listę kryteriów znajdziesz na stronie ocena ryzyka umowy B2B.
Sprawdź umowy handlowców
Ocena, rejestr i przypomnienia
Wklej umowę handlowca do demo i zobacz, które zapisy przypominają etat. W koncie prowadzisz rejestr współpracowników, oceniasz umowy, przygotowujesz aneksy i pilnujesz terminów. Ceny planów znajdziesz w cenniku.
Ocena to lista kontrolna oparta na przepisach, a nie porada prawna. Służy do uporządkowania dokumentów, także pod kątem kontroli PIP.